Selecteer een pagina

Non-zero-sum gaming

Frans Koemans

De discussies die er zijn omtrent gaming illustreren een perceptie van eventuele negatieve en disfunctionele aspecten van gaming. De resultaten van een game kunnen leiden naar iemand die de verliezer is, aangezien met games er een verlangen of gestimuleerd gedrag is om te willen ‘winnen’ of om bijvoorbeeld een (individueel) target te willen behalen. In essentie zijn games hiermee helemaal niet zo verschillend van (top)sport.

In de theorie van gaming noemen we een situatie waarin de winst van de ene deelnemer niet per se het verlies van de andere deelnemer is een non-zero-sum game. Met samenwerking in de vorm van zero-sum games is er niets te winnen, maar deelnemers aan non-zero-sum games excelleren in samenwerking met elkaar in plaats van individuele targets na te streven.

Zo stelt stelt Robert Wright in het boek Nonzero dat de grote lijnen van het menselijk verleden – van de eerste jager-verzamelaars tot heden – tot één kernpatroon te herleiden vallen:

“New technologies arise that permit or encourage new, richer forms of non-zero-sum interaction; then social structures evolve that realize this rich potential – that convert non-zero-sum situations into positive sums.”

Met ‘non-zero-sum interacties’ bedoelt Wright situaties waarbij twee mensen of groepen met elkaar in aanraking komen en de uitkomst van die wisselwerking voor beiden positief (of voor beiden negatief) kan uitpakken. Bij ‘zero-sum interacties’ is daarentegen altijd sprake van een winnende en een verliezende partij, zoals bij competitieve sporten als tennis en voetbal, en spellen als schaken en poker. Wat de één wint, is de ander zijn verlies: de eindsom is daarbij altijd nul.

Maar onze vooruitgang is volgens Wright niet gegrondvest op dergelijke competitieve interacties, maar juist op het ontstaan van meer en grotere ‘win-win’-situaties. Nieuwe technologieën en samenlevingsvormen boden mensen steeds meer wederzijds voordeel en verbond hen daarmee in steeds grootschaligere relaties van onderlinge afhankelijkheid.

“De pijl van de geschiedenis” die Wright ziet, “wijst naar grotere kwantiteiten van non-zero-sumness”. De uitdaging is om, als je als organisatie succesvol wilt zijn, deze effectief te incorporeren in de dagelijkse werkzaamheden.